fa بـررسی عـوامل مـوثر بـر بـی‌ثـباتـی صـادرات غیـرنفتـی (مطالعه موردی: استان‌های فارس و آذربایجان شرقی) عمومى General پژوهشي Research <div align="justify" style="direction: rtl"> در این مطالعه به بررسی روند کل صادرات غیرنفتی استان‌های فارس و آذربایجان شرقی طی سال‌های (1386-1360) و بررسی بخش‌های مختلف صادراتی آنها شامل صنعت و معدن، کشاورزی و فرش، دلایل بی‌ثباتی کل صادرات مشخص شود. برای دستیابی به این هدف، ابتدا با استفاده از شاخص کوپاک، روند بی‌ثباتی صادرات بخش‌های مذکور محاسبه و مورد مقایسه قرار می‌گیرد. در مرحله بعد با استفاده از یک الگوی اقتصادسنجی و محاسبه شاخص مک‌بین، شاخص بی‌ثباتی کل دوره و بخش‌های مختلف محاسبه می‌شود و تاثیر هریک از این شاخص‌های بی‌ثباتی صادرات به همراه متغیر تمرکز بخشی و همچنین نرخ واقعی ارز در روند پایداری صادرات استان‌های مذکور بررسی می‌شود. نتایج حاصل از پژوهش در مقایسه دوره‌ها نشان می‌دهند که شاخص بی‌ثباتی کوپاک در هر دو استان برای صادرات کل کاهش یافته است. تغییرات بی‌ثباتی این شاخص در استان آذربایجان شرقی برای گروه فرش بیشتر از بی‌ثباتی در گروه‌های کشاورزی و صنعت و معدن بوده است و تغییرات این شاخص در استان فارس در بخش کشاورزی بیشتر از بی‌ثباتی در بخش صنعت و معدن و گروه فرش بوده است. علاوه بر این، نتایج حاصل از برآورد الگوی رگرسیونی عوامل موثر بر بی‌ثباتی صادرات در دوره مورد بررسی نشان می‌دهند که در استان آذربایجان شرقی فقط گروه فرش و متغیر نرخ واقعی ارز و در استان فارس بخش کشاورزی و متغیر نرخ واقعی ارز در بی‌ثباتی درآمدهای صادراتی نقش مهم و تعیین‌کننده داشته‌اند. </div> In this research the tries are for surveying of total trend of non oil export during the 1360-86 and various sectors of export including manufacturing and mine, agricultural and carpet in the Fars and East Azerbaijan, for specifying the Total of Export instability is due of which of the mentioned sectors. First, to reach this goal, by using of Coppock Index, the process of export instability of each of the mentioned sectors is being calculated and compared. In the next stage by using of an econometric model and by calculating of Macbean index, the instability index for the total period and for the various sectors are being calculated the effect of each of these export instability indices with the sector concentration variable and also the real exchange rate variable in the process of export stability for the mentioned provinces are being considered. The results of comparing the periods in this research show that Coppock instability index is going to decrease in both provinces and the instability variations of this index in the eastern Azerbaijan for the Carpet group is more than the agriculture and manufacturing and mine groups and this index variations for Fars provinces in the agriculture sector have been more than the manufacturing and mine sector and carpet group. The results of estimating of regression model for the effective factors on the export instability for the considered period show that in eastern Azerbaijan only the carpet group and the real exchange rate variable and in Fars only the agriculture sector and the real exchange rate variable have important and determining role. صادرات غیرنفتی، بی‌ثباتی صادرات، شاخص‌های بی‌ثباتی Non Oil Export, Export Instability, Instability Indices 105 124 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-23-82&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Shahsavar محمدرضا شهسوار Mrsh572003@yahoo.com 1003194753284600597 1003194753284600597 Yes Faranak Dehghan فرانک دهقان Faranak.dehghan@yahoo.com 1003194753284600598 1003194753284600598 No