:: دوره 28، شماره 93 - ( فصلنامه پژوهش ها و سیاست های اقتصادی 1399 ) ::
جلد 28 شماره 93 صفحات 32-7 برگشت به فهرست نسخه ها
اثر بازگشتی فرآورده‌های نفتی در ایران به تفکیک اثرات جانشینی و تولیدی: رویکرد دو مرحله‌ای در قالب مدل تعادل عمومی قابل محاسبه
موسی خوشگلام خسروشاهی*
دانشگاه الزهرا ، m.khosroshahi@alzahra.ac.ir
چکیده:   (4231 مشاهده)
در ادبیات اقتصاد انرژی، یکی از رویکردهای مهم برای مدیریت تقاضای انرژی عبارت از بهبود کارائی انرژی است که با مفهومی بنام اثر بازگشتی در ارتباط است. اثر بازگشتی باعث می­شود تا ذخیره انرژی (نشات گرفته از بهبود کارائی) کمتر از حد مورد انتظار باشد. با توجه به اهمیت بکارگیری فرآورده­های نفتی در اقتصاد ایران،  مقاله حاضر تلاش می­کند تا بواسطه بکارگیری شوک 5 درصدی بهبود کارائی آنها، عوامل موثر بر اثر بازگشتی فرآورده­های نفتی (بنزین، گازوئیل و سایر فرآورده­ها) را ردیابی و بصورت کمّی تبیین کند که برای این منظور، تجزیه اثر بازگشتی در دو سطح کلان و بخشی بصورت دو مرحله‌ای در قالب مدل تعادل عمومی قابل محاسبه انجام می‌گیرد. نتایج مقاله حاکی از آن است که بهبود کارائی «سایر فرآورده‌های نفتی» دارای کمترین اثر بازگشتی گستره اقتصاد بوده و بهبود کارائی «گازوئیل» دارای بیشترین اثر بازگشتی گستره اقتصاد است. همچنین نتایج تجزیه اثر بازگشتی در سطح کلان حاکیست، آن دسته از بخش‌های تولیدی که مصرف‌کنندگان بزرگ فرآورده‌های نفتی هستند (یعنی سهم بیشتری از کل مصرف انرژی بخش تولید را دارند)، عوامل اصلی در شکل‌گیری اثر بازگشتی هستند بطوریکه در مورد بهبود کارائی 5 درصد بنزین، بخش «حمل‌ونقل جاده‌ای» از سهم 2/35 درصد در اثر بازگشتی گستره اقتصاد برخوردار است. در سمت تقاضای نهایی نیز «خانوارهای شهری» از سهم 20 درصد در اثر بازگشتی گستره اقتصاد برخوردار هستند. تجزیه اثر بازگشتی در سطح بخشی نیز حاکی از تسلط مکانیزم اثر جانشینی بر اثر تولیدی در شکل‌گیری اثر بازگشتی بخشی است.
واژه‌های کلیدی: تجزیه اثر بازگشتی، مدل تعادل عمومی، اثر جانشینی، اثر تولیدی
متن کامل [PDF 626 kb]   (1102 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution ۴.۰ International License (CC BY ۴.۰) قابل بازنشر است.
دوره 28، شماره 93 - ( فصلنامه پژوهش ها و سیاست های اقتصادی 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها