fa شناسایی و اولویت‌بندی ریسک‌های پروژه‌های بالادستی نفت وگاز در ایران با استفاده از قالب ساختار شکست ریسک (RBS)‌ و تکنیک تاپسیس (TOPSIS) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><span dir="RTL">براساس تحقیق‌های انجام شده، پروژه‌های صنعت نفت و گاز، به طور عام، و بخش بالادستی آن، به طور خاص، دارای پیچیدگی‌ها و عدم‌قطعیت‌های بسیاری است و، از این&shy;رو، سرمایه‌گذاری در این پروژه‌ها با ریسک بالایی همراه است. هرچند امروزه استفاده از روش‌ها و تکنیک‌های ارزیابی و مدیریت ریسک با توجه به پیشرفت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری بسیار متداول شده است ولی هنوز تحقیقات قبلی نتوانسته‌اند دید جامعی نسبت به ریسک‌های بالادستی نفت و گاز ارائه نمایند. اهمیت این پروژه‌ها در اقتصاد ایران و لزوم سرمایه‌گذاری‌های انبوه در بخش بالادستی نفت و گاز کشور، شناسایی ارزیابی و اولویت‌بندی ریسک‌های بخش بالادستی نفت وگاز را، به صورت روشمند و ساختاریافته، ضروری می‌کند. از این&shy;رو، در این تحقیق با استفاده از قالب ساختار شکست ریسک مبتنی بر راهنمای پیکره دانش مدیریت پروژه (</span>PMBOK<span dir="RTL">) و با استفاده از طبقه‌بندی و تفکیک</span> PEST<span dir="RTL"> ریسک‌های بالادستی نفت و گاز با روش کتابخانه‌ای و توصیفی شناسایی و طبقه‌بندی شده‌اند. بر این اساس 60 ریسک شناسایی&nbsp; و در 4 دسته طبقه‌بندی شده است که در مرحله بعد با استفاده از تکنیک تاپسیس اولویت‌بندی شده‌اند. نتیجه تحقیق نشان داد که علاوه بر گستردگی و تنوع ریسک‌های پروژه‌های بالادستی، اولویت‌بندی صورت گرفته که براساس سطح 3 ساختار شکست ریسک انجام شده است، ربسک‌‌های ناهمگون را از سطوح دو و یک را شامل می‌شود که این مسئله ضرورت دقت در انتخاب ابزارهای مدیریت ریسک مناسب برای مواجهه با این ریسک‌ها را دوچندان می‌کند</span></p> <p>According to researches, oil and gas projects generally and upstream projects of them especially include a lot of complexities and uncertainties, which lead to an increase in the risk of these field investments. Despite, using risk management methods and techniques, with applying hardware and software developments, has become more popular, recent researches have not been able to provide the comprehensive view of oil and gas upstream risks. As respects to the important role of these projects for Iran economy and necessity of mass investments in the oil and gas upstream sector, it is necessary to identify, assess and prioritize the oil and gas upstream risks methodically and structurally. In this study, with using risk break down structure framework based on Project Management Body of Knowledge (PMBOK) and PEST Classification, the oil and gas upstream risks would identify and classify with a documentary method. The study identifies 60 risks and classifies them into four classes, which have been used in next step for prioritizing by TOPSIS technique. The results with prioritizing based on third risk breakdown structure level, show that as well as the diversity of and variety of upstream project&rsquo;s risks, there are the heterogeneous risks from first and the second risk breakdown structure level. These results emphasize on selecting precise and appropriate tools to the management of risks</p> مدیریت ریسک, ریسک‌های بخش بالادستی نفت وگاز, تکنیک تاپسیس risk management, oil and gas upstream risks, TOPSIS technique 57 96 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-1361-1&slc_lang=fa&sid=1 محمدمهدی عسکری m.mahdi.askari@gmail.com 10031947532846006215 10031947532846006215 Yes ‌ دانشگاه امام صادق(ع) مهدی صادقی شاهدانی shahdani@yahoo.com 10031947532846006216 10031947532846006216 No ‌ دانشگاه امام صادق(ع) سجاد سیفلو Seiflou.sajjad@gmail.com 10031947532846006217 10031947532846006217 No ‌ دانشگاه امام صادق(ع)