fa ضرورت، ابعاد و وضعیت استقلال مقام ناظر بانکی در ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">نقش بسیار مهم بانک‌ها در ثبات مالی و ماهیت بسیار متفاوت بانکداری با سایر صنایع در اقتصاد، نظارت دقیق و کارآمد در این حوزه را ضروری می‌سازد. لازمه نظارت کارآمد، استقلال مقام ناظر از مجموعه تحت نظارت است. در مطالعه حاضر که به روش تحلیلی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">&ndash;</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"> توصیفی و با تحلیل اسناد حقوقی و مالی نگاشته شده، با الهام از ادبیات موضوع، به منظور تحلیل استقلال مقام ناظر در ایران، استقلال بانک مرکزی از شبکه بانکی از سه بُعد مورد بررسی قرار گرفته است: استقلال ساختاری و سازمانی، استقلال مالی و استقلال نیروی انسانی. همچنین با تحلیل قوانین کشورهای منتخب، احکام وضع شده به منظور حفظ استقلال مقام ناظر در این کشورها استخراج شده است. <a name="OLE_LINK7"></a><a name="OLE_LINK6"></a><a name="OLE_LINK5">در بُعد ساختاری و سازمانی، نقش شبکه بانکی در انتصاب ارکان مختلف بانک مرکزی و کمیته</a></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">های تصمیم</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">گیر مورد بررسی قرار می</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">گیرد. در بُعد مالی، علاوه بر بررسی ضوابط تعیین حقوق و مزایای ارکان بانک مرکزی، انتفاع یا زیان مقام ناظر از عملکرد سالم یا تخلفات شبکه بانکی، بر اساس صورت‌های مالی بانک مرکزی، تحلیل می</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">شود. در بُعد نیروی انسانی، ارتباطات مدیران و کارشناسان مقام ناظر (بانک مرکزی) با شبکه بانکی (که در ادبیات با عنوان &laquo;درب گردان&raquo; شناخته می</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">شود) مورد بررسی قرار می</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">گیرد.</span></span></span> <a name="OLE_LINK16"></a><a name="OLE_LINK15"></a><a name="OLE_LINK14"><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">بررسی‌ها نشان می</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">دهد در بسیاری از کشورها، محدودیت‌ها و الزامات شفافیت</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">ساز متعددی در خصوص ارتباط نیروی انسانی شاغل در نهاد نظارتی با شبکه بانکی تحت نظارت وجود دارد. با توجه به توسعه بانک‌های خصوصی در ایران، توجه به تجربیات جهانی در این خصوص ضروری است.</span></span></span></a></p> <p>The critical role of banks in financial stability and their distinct nature compared to other industries within the economy necessitates an accurate and efficient supervisory in this field. A basic requirement for efficient supervision is supervisory authority independence from those under supervision, such that conflict of interest is prevented. Inspired by literature, to analyze the independence of the supervisory authority in Iran, the independence of the Iran Central Bank (CBI) from the banking industry is studied from three aspects: structural and organizational independence, financial and budgetary independence, and human resources independence. From the organizational and structural aspect, the role of the banking industry in the appointment of various organs and decision-making committees of CBI is examined. In the financial aspect, we first analyze how the remunerations of members of the CBI organs are determined. Then, according to the central bank&#39;s financial statements, benefit (loss) of the supervisory authority from the (un)healthy functioning of the banking industry, is analyzed. Finally, to study the independence of human resources, movement of personnel (known as &quot;revolving door&quot;) and communications between managers and experts of the supervisory authority (CBI) and the banking industry will be examined. The literature on the independence of the supervisory authority shows that in many countries, various restrictions and transparency requirements are enacted regarding the movement of personnel between the supervisory authority and institutions under supervision. The development of private banks in Iran during the past two decades necessitates a careful study and implementation of international experiences in this regard.</p> <p></p> استقلال مقام ناظر, بانک مرکزی, نظارت بانکی, ثبات مالی, درب گردان Supervisory Authority Independence, Central Bank, Banking Supervision, Financial Stability, Revolving Door 33 84 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-1500-1&slc_lang=fa&sid=1 Sayed Ali Rohani سید علی روحانی s.ali.rohani@gmail.com 10031947532846006184 10031947532846006184 Yes Iran Parliament Research Center مرکز پژوهشهای مجلس Sayed Abbas Parhizkari سید عباس پرهیزکاری s.abbas.parhizkari@gmail.com 10031947532846006185 10031947532846006185 No دانشگاه شهید بهشتی