Quarterly Journal of Economic Research and Policies

fa تأثیر وضع مالیات سبز بر زیربخش صنعتی «تولید سایر محصولات کانی غیرفلزی» The Effects of Imposing Green Taxes on the Industrial Subsector of “Other non-metallic Mineral Products” تخصصي Special پژوهشي Research افزایش روز افزون چالش‌های زیست محیطی ناشی از فعالیت‌های صنعتی، ضرورت اتخاذ رویکردهایی به منظور درونی کردن این خسارت‌ها را ایجاد نموده است. در این راستا، دولت می‌تواند با بهره‌گیری از ابزارهای مختلف از جمله مالیات به عنوان یکی از بهترین راه کارها برای غلبه بر شکست‌های بازاری ناشی از خسارات زیست‌محیطی واحدهای آلوده کننده اقدام نماید. با توجه به بهره‌وری پایین انرژی در بخش صنعت به دلیل سیگنال‌دهی نادرست قیمت حامل‌های انرژی از یک سو و سهم قابل توجه این بخش در کل مصرف نهایی انرژی کشور از سوی دیگر، بخش صنعت می‌تواند یکی از اولویت‌های اصلی سیاستگذاران به منظور اعمال مالیات‌های زیست‌محیطی باشد. از این‌رو، در مطالعه حاضر با تعیین زیربخش صنعتی دارای بیشترین شدت انرژی، به بررسی امکان به کارگیری مالیات سبز بر مصرف انرژی آن پرداخته شده است. بدین منظور، حامل‌های انرژی مصرفی، بر اساس میزان انتشار آلودگی هوا و میزان سازگاری با محیط‌زیست، در سه دسته برق، گاز طبیعی و فرآورده‌های نفتی در نظر گرفته شده‌اند و با برآورد کشش‌های قیمتی مستقیم و متقاطع تقاضای هر یک از آنها، امکان اعمال مالیات سبز بر این حامل‌های انرژی بررسی شده است. برای تعیین این ضرایب از داده‌های سری زمانی طی دوره 1392-1374 استفاده شده و با به کارگیری روش خودرگرسیون برداری هم انباشته (Cointegrated VAR)، روابط بلندمدت میان متغیرهای مدل استخراج گردیده است. نتایج نشان می‌دهد که در زیربخش صنعتی «تولید سایر محصولات کانی غیرفلزی» به عنوان زیربخش دارای بالاترین شدت انرژی، اعمال مالیات سبز بر فرآورده‌های نفتی می‌تواند اهداف زیست‌محیطی برقراری این نوع مالیات را تحقق بخشد اما در خصوص گاز طبیعی، افزایش قیمت آن از طریق اعمال مالیات منجر به دستیابی به نتایج معکوسی می‌شود. همچنین، در صورتی‌که هدف سیاست‌گذار، جایگزین کردن انرژی برق به عنوان سوخت پاک‌تر با سایر انرژی‌ها باشد، اعمال مالیات سبز بر آنها نمی‌تواند باعث تحقق این هدف زیست‌محیطی گردد.   Environmental challenges caused by industrial activities has lead to increased concerns on adopting necessary approaches to internalize their damages. In this regard, the government can take advantage of various tools, such as taxation, as one of the best ways to overcome market failures caused by external effects of polluter units. Given the low energy efficiency of the industrial sector, which is derived from the incorrect signaling of the energy carriers prices, and the significant contribution of the sector to the total energy consumption of the country, the industrial sector can be one of the main priorities of policymakers for applying environmental taxes. In the present study, after determining the most energy intensive industrial subsector, the possibility of applying green tax on its energy consumption has been surveyed. Based on emission levels and environmental-friendly characteristics, energy carriers, in this regard, are considered in three categories of electricity, natural gas and oil products. By estimating the direct and cross-price elasticities of energy demand equations, the capacity of applying green tax on these energy carriers has been assessed. To determine these coefficients, the time series data during the period of 1995-2013 were used, and a CVAR model was applied, as such the long-run relationships between the variables were extracted. The results show that the application of green tax on oil products for the sub-sector of “production of other non-metallic mineral products”, which is determined as the most energy intensive industrial sub-sector, can fulfill the environmental objectives of this type of tax. The application of this tax on natural gas, however, may lead to reversible results. Similarly, if policymakers aims to replace these two categories of energy with a clean energy as electricity, the application of green taxes on them can not achieve this environmental goal.   مالیات سبز, محیطزیست, تقاضای انرژی صنعت, همجمعی Green tax, Environmental economics, Industrial energy demand, Cointegrated VAR 203 234 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-66-1&slc_lang=fa&sid=1 علی امامی میبدی benimorshedi@gmail. com 10031947532846007335 10031947532846007335 No دانشگاه علامه طباطبایی زینت گلی zinatgoli@yahoo. com 10031947532846007336 10031947532846007336 No دانشگاه علامه طباطبایی بهنام مرشدی emami@atu. ac. ir 10031947532846007337 10031947532846007337 Yes دانشگاه علامه طباطبایی