fa وابستگی فضایی با عوامل مشترک: مطالعه موردی رشد اقتصادی استان‌های ایران تخصصي Special پژوهشي Research <a name="OLE_LINK42"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">مؤلفه‌</span></span></a><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">های اقتصادی یک منطقه جغرافیایی مانند رشد اقتصادی آن تحت‌تأثیر متغیرها و اثرات سرریز سایر مناطق قرار دارند و از این طریق به آنها وابسته می&shy;شوند. علاوه بر وابستگی فضایی ایجاد شده به&shy;وسیله عوامل مذکور، عوامل عام مشترک مانند قیمت نفت نیز موجب ایجاد همبستگی در متغیرهای اقتصادی مناطق جغرافیایی می&shy;شوند و لازم است میان وابستگی ایجاد شده توسط این عوامل و وابستگی فضایی تفاوت قائل شد، زیرا در غیر این صورت نقش اثرات فضایی پررنگ‌تر از آنچه واقعیت دارد نشان داده خواهد شد و مشکلات دیگری مانند ناسازگاری ضرایب و نقض برخی از فروض متداول به&shy;وجود می&shy;آورد. در مدل‌های اقتصادسنجی فضایی همانند مدل خودرگرسیون فضایی و خطای فضایی عوامل عام مشترک در نظر گرفته نمی&shy;شوند. در این مقاله برای اولین بار وجود وابستگی فضایی در رشد اقتصادی استان‌های ایران طی سال‌های 1394-1379 با استفاده از ترکیب مدل‌های خودرگرسیون فضایی و خطای فضایی و با استفاده از ترکیب روش حداکثر درست‌نمایی </span></span><span style="position:relative;top:2.5pt;"><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">و اثرات عام مشترک همبسته </span></span><span style="position:relative;top:2.5pt;"><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">آزمون و مورد بررسی قرار می‌گیرد. روش </span></span><span style="position:relative;top:2.5pt;"><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;قابلیت در نظرت گرفتن نقش برای اثرات عام مشترک را دارد. نتایج نشان می‌دهند در نظرنگرفتن عوامل عام مشترک منجر به نتایج </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">نادرست می‌شود. معنادار شدن متغیرهای پروکسی به کار گرفته شده برای عوامل عام مشترک و عدم معناداری متغیرهای مربوط به وابستگی فضایی نشان می&shy;دهند وابستگی موجود ناشی از تأثیر عوامل عام مشترک است و داده&shy;های رشد اقتصادی مناطق جغرافیایی ایران لااقل در سطح استان‌ها وابستگی فضایی را نشان نمی&shy;دهند. </span></span><strong><span dir="LTR"></span></strong> The economic components of a geographic region, such as its economic growth, are influenced by the spillover effect of other regions&rsquo; economic components. In addition to these spatial dependences, there are common factors, such as oil price, that induce a correlation among the economic variables of the geographic regions. Thus, it is necessary to distinguish between the dependence created by these factors and spatial dependence; otherwise the role of spatial effects will be biased upward, and creating other problems such as inconsistency of coefficients and violations of some common assumptions. In Spatial econometric models such as spatial auto regression and spatial error models, the common factors are not considered. In this paper, for the first time, the existence of spatial dependence on economic growth of Iranian provinces during 1394-79 is tested and evaluated, using a combination of spatial auto regression models and spatial error models, and a combination of maximum likelihood estimation (MLE) and Common correlated effects (CCE). The CCE method is able to consider the role for common correlated effects. The results show that ignoring Common correlated effects contributes to inaccurate results. Significance of proxy variables used for Common correlated effects and lack of significance of variables related to spatial dependence indicate that existing dependence is due to the influence of Common correlated effects and economic growth data of Iran&#39;s geographical regions do not show spatial dependency at least at province&rsquo;s level. &nbsp; اثرات فضایی, وابستگی فضایی, خودرگرسیون فضایی, خطای فضایی, اثرات عام مشترک, رشد اقتصادی, همگرایی : Spatial dependence, spatial autoregressive models, spatial error models, common factors, economic growth, convergence 45 68 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-1547-3&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ali Madanizadeh سید علی مدنی زاده madanizadeh@sharif.edu 10031947532846009874 10031947532846009874 Yes Sharif University دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف Seyed Mahdi Barakchian سید مهدی برکچیان barakchian@sharif.edu 10031947532846009875 10031947532846009875 No Sharif University دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف Ali Pour Jahanbakhsh علی پورجهانبخش ali.pourjahanbakhsh@gmail.com 10031947532846009876 10031947532846009876 No Sharif University دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف