fa تحلیل اثر نامتقارن نرخ‌ارز بر اشتغال در ایران با تأکید بر بخش‌های اقتصادی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">با توجه به ساختار نظام</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">های نرخ</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ارز در ایران و وابستگی آن به درآمد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">های نفتی در دهه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">های اخیر، انتظار می&shy;رود که تغییرات نرخ‌ارز درنتیجه تغییرات عمده قیمت نفت صورت گیرد. در این راستا افزایش&shy;ها و کاهش&shy;ها در نرخ‌ارز با تأثیرگذاری بر میزان سودآوری بنگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">های اقتصادی، می&shy;تواند بر سطح اشتغال بنگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">های اقتصادی مؤثر واقع شود و البته این نوع اثرگذاری می&shy;تواند نامتقارن باشد.</span></span> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بر این مبنا، پژوهش حاضر اثر غیرخطی نرخ‌ارز بر اشتغال را در ایران، در قالب یک الگوی پایه و 5 الگوی بخشی (بخش&shy;های کشاورزی، خدمات، معدن، آب، برق، گاز، صنایع کارخانه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ای و ساختمان) مورد بررسی قرار داده است. برای این منظور از رهیافت خودتوضیحی با وقفه‌های توزیعی غیرخطی و داده</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">های سالانه در دوره 1396-1347 استفاده‌شده است. نتایج حاصل از الگوی پایه (کلی) در بلندمدت حاکی از آن است که افزایش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ها در نرخ‌ارز اثر معناداری بر اشتغال کل ندارد ولی کاهش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ها در نرخ</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ارز با اثری معکوس بر اشتغال کل همراه است. به‌طور مشابه برآورد الگو در قالب پنج بخش مذکور نشان می&shy;دهد که افزایش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ها در نرخ‌ارز تأثیر معناداری بر اشتغال بخش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ها ندارد. با این حال اثر کاهش‌ها در نرخ‌ارز بر اشتغال در بخش&shy;های خدمات، معدن، آب، برق، گاز، صنایع کارخانه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ای و ساختمان معکوس است. ازاین‌رو به‌طورکلی و در چهار بخش خدمات، معدن، آب، برق و گاز، صنایع کارخانه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ای و ساختمان (به‌طور جزئی)، نرخ</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ارز اثر نامتقارنی بر اشتغال در اقتصاد ایران داشته است.</span></span><span style="font-family:b zar;"></span><br> &nbsp; Due to the structure of exchange rate regime in Iran and its dependence on oil revenues in recent decades, it is expected that exchange rate changes can be regarded as a consequence of major changes in oil price. In this regard, the exchange rate increases and decreases can influence the level of employment of firms by affecting the amount of their profitability, and of course, this kind of influence can be asymmetric. Based on this, the present study has investigated the non-linear effect of exchange rate on employment in Iran in the framework of a basic model and five sectoral models (agriculture; services; mining; water, electricity and gas; manufacturing and construction sectors). For this purpose, a non-linear autoregressive distributed lag approach and annual data in period 1968-2017 have been used. The results of the basic model show that increases in exchange rate do not have a significant effect on total employment, but decreases in exchange rate have a reverse effect on total employment. Similarly, the model estimation for five sectors shows that increases in exchange rate do not have a significant effect on employment of these sectors. However, the effect of decreases in exchange rate on employment in services, mining, water, electricity, and gas; manufacturing; and construction sectors is reversed. Hence, to sum up, for four sectors including mining, water, electricity and gas, manufacturing and construction (partially), the exchange rate has had an asymmetric effect on employment in Iran economy.<br> &nbsp; نرخ‌ارز, اشتغال, رهیافت نامتقارن, بخش‌های اقتصادی, ایران. Exchange Rate, Employment, Asymmetric Approach, Economic Sectors, Iran. 277 312 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-2180-1&slc_lang=fa&sid=1 shahryar zaroki شهریار زروکی sh.zaroki@umz.ac.ir 10031947532846008997 10031947532846008997 Yes University of Mazandaran دانشگاه مازندران Zahra mila Elmi زهرا میلا علمی z.elmi@umz.ac.ir 10031947532846008998 10031947532846008998 No University of Mazandaran دانشگاه مازندران Arman Yousefi barfurushi آرمان یوسفی بارفروشی arman.yousefi1372@gmail.com 10031947532846008999 10031947532846008999 No University of Mazandaran دانشگاه مازندران