fa بررسی توزیع آثار رفاهی تغییر فهرست کالاها و خدمات معاف از مالیات بر ارزش افزوده در ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">جبران خاصیت تنازلی از دلایل معافیت برخی از کالاها و خدمات در نظام مالیات بر ارزش افزوده است. این رویکرد در تعیین فهرست کالاها و خدمات معاف در ایران نیز مشهود است؛ به‌طوری‌که در تدوین لایحه اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده نیز تعقیب و منتج به پیشنهاد ساماندهی فهرست معافیت مالیاتی گردید که البته در کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی دستخوش تغییراتی شد. هدف مقاله حاضر بررسی نحوه تأثیرگذاری تغییرات فهرست معافیت‌ها بر خاصیت تنازلی بر اساس معیار توزیع زیان (منافع) رفاهی به‌تفکیک دهک‌های هزینه‌ای است. از این‌‌رو، یک سیستم معادلات تقاضای تقریباً ایده‌آل درجه دوم </span></span><span dir="LTR">(QAIDS)</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> متشکل از 6 گروه کالایی با استفاده از داده‌های سال‌های 1396 و 1397 مربوط به 39000 خانوار به روش رگرسیون به‌ظاهر نامرتبط غیرخطی برآورد شده است. این مقاله نه‌تنها از لحاظ موضوعی، بلکه از حیث روش برآورد و اطلاعات خرد دارای نوآوری فنی است. نتایج توزیع آثار رفاهی تغییر فهرست کالاها و خدمات معاف بر اساس معیار نسبت تغییر جبرانی خانوارهای دهک‌های هزینه‌ای مختلف به متوسط مخارج آن‌ها بیانگر بیشتربودن این نسبت برای دهک‌های متوسط و پایین در مقایسه با دهک‌های بالا است. بنابراین، تغییرات معافیت‌های مالیات‌ بر ارزش افزوده می‌تواند تاحدودی منجر‌ به کاهش خاصیت تنازلی این مالیات ‌شود</span></span><span dir="LTR">.</span><span style="font-family:B Nazanin"> </span></p> <p>&nbsp;Compensation of the regressivity is one of the reasons to exempt some goods and services in VAT system. This approach also can be seen in determining the exempt goods and services list in Iran; As in the amendment bill of VAT law was pursued and led to the proposal of modifying the current list of exempt goods and services, which has been undergone some changes in economic committee of Islamic Parliament. The aim of present paper is to investigate how this policy will affect on VAT regressivity according to loss (benefit) distribution criterion in different expenditure groups. Therefore, a quadratic Almost Ideal Demand System (QAIDS) consisting of 6 commodity groups has been estimated for 39000 households during 2017 &ndash; 2018, using nonlinear seemingly unrelated regression. The innovation of this paper is not only because of its subject, but also due to its estimation method and micro information. Results of the welfare effects distribution arising from the change of exempt goods and services list, using the ratio of compensatory change of different household groups to the average of their expenditure, show that this criterion is more for middle and lower deciles in comparison to upper. Thus, modifying the vat exemptions list can decrease VAT regressivity to some extent.</p> مالیات بر ارزش افزوده, معافیت, سیستم تقاضای تقریبا ایده آل درجه دوم, رگرسیون به ظاهر نامرتبط غیر خطی, تغییر جبرانی VAT exemption, Welfare and Distribution Effects ,Microdata, household expenditure, Nonlinear seemingly unrelated regression. 7 33 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-2169-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali nazari علیرضا نظری arz.nazari57@gmail.com 100319475328460011451 100319475328460011451 Yes Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبائی علی نصیری اقدم Alin110@atu.ac.ir 100319475328460011452 100319475328460011452 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبائی داود دانش جعفری DANESHJAFARI@YAHOO.COM 100319475328460011453 100319475328460011453 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبائی تیمور محمدی mohammadi@atu.ac.ir 100319475328460011454 100319475328460011454 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبائی پریسا مهاجری parisa_m2369@yahoo.com 100319475328460011455 100319475328460011455 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبائی