fa تأثیر صرفه های مقیاس و تنوع محصول بر تجارت خارجی و بررسی رابطه علیت بین آن‌ها: مطالعه موردی صنایع کارخانه‌ای ایران تخصصي Special كاربردي Applicable &nbsp;در این پژوهش تأثیر صرفه&shy; های مقیاس و تنوع محصول بر تجارت خارجی صنایع کارخانه &shy;ای ایران با شرکای عمده تجاری بررسی می‌شود. برای برآورد صرفه&shy; های مقیاس از تابع تولید ترانسلوگ برای 21 صنعت کد دورقمی آیسیک و در بازه زمانی 1380 تا 1394 و برای اندازه&shy; گیری میزان تنوع محصول در محصولات صادراتی بخش صنعت ایران از شاخص تنوع فینسترا استفاده می‌شود. تابع تولید ترانسلوگ از طریق روش رگرسیون به‌ظاهر نامرتبط تکراری برآورد و مدل استاندارد تجارت با استفاده از تکنیک پانل دیتای پویا با روش گشتاورهای تعمیم&shy; یافته با داده&shy; های تلفیقی برآورد شده‌اند. نتایج بررسی گویای این است که صرفه‌های مقیاس و تنوع محصول تأثیر مثبت بر تجارت خارجی صنایع کارخانه&shy; ای ایران دارند. برای مطالعه رابطه علیت بین متغیرهای صرفه‌های مقیاس و تنوع محصول با تجارت خارجی از آزمون علیت گرنجری هشیائو&nbsp;استفاده شده &shy;است. یافته&shy; های پژوهش وجود رابطه علیت دوطرفه بین صرفه &shy;های مقیاس و تنوع محصول با تجارت خارجی صنایع کارخانه&shy; ای ایران را تأیید می‌کند. <div></div> In this research, the impact of scale economies and product variety on the foreign trade of Iran&#39;s manufacturing industries with its major trading partners is examined. While using the data of Iran&#39;s manufacturing sector at two digit level, a translog production function was used to evaluate the economies of scale in this sector. The data covered the period between 2001 to 2015. Moreover, Feenstra variety index is exploited to measure product variety in the export products of Iran&#39;s industrial sector. While using iterative seemingly unrelated method to estimate&nbsp; the economies of scale, a dynamic panel data via GMM method was used to estimate the standarad trade model. The results show that economies of scale and product variety have positive impact on the foreign trade of Iran&#39;s manufacturing industries. To study the causality relationship between the variables of economies of scale and product variety with foreign trade, the Hsiao&rsquo;s Granger causality test is utilized. The Findings of this research confirm the existence of a two-way causality relationship between economies of scale and product variety with foreign trade of Iran&#39;s manufacturing industries<span dir="RTL">.</span> تجارت خارجی, صرفه های مقیاس, تنوع محصول, روش گشتاورهای تعمیم یافته با داده های تلفیقی Forieng Trade, Scale economies, Product Variety, Panel GMM 381 411 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-2819-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Khalili Asl مریم خلیلی اصل ma.khalili2012@yahoo.com 100319475328460012331 100319475328460012331 No Payame Noor University دانشگاه پیام نور Farhad Khodadad Kashi فرهاد خداداد کاشی khodadad@pnu.ac.ir 100319475328460012330 100319475328460012330 Yes Payame Noor University دانشگاه پیام نور Somayeh Shohhoseini سمیه شاه حسینی Somayeh.shohhoseini@gmail.com 100319475328460012332 100319475328460012332 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبایی Saeed Rasekhi سعید راسخی sa.rasekhi@gmail.com 100319475328460012333 100319475328460012333 No Mazandaran University دانشگاه مازندران