fa اثر درون‌رانی یا برون‌رانی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر سرمایه‌گذاری داخلی در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (</span></span><span dir="LTR">FDI</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">) می‌تواند اثر مثبت (مکملی) یا منفی (جانشینی) بر سرمایه‌گذاری داخلی کشور میزبان داشته باشد. به همین دلیل، پژوهش حاضر اثر </span></span><span dir="LTR">FDI</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> بر سرمایه&rlm;گذاری داخلی را در دو گروه کشور با درآمد بالا و پایین منا بررسی می&rlm;کند. تصریح&rlm;های مختلفی برای دوره&rlm;های زمانی 1981-2017 و 2001-2017 با روش گشتاورهای تعمیم‌یافته برآورد شدند. تأثیر آنی </span></span><span dir="LTR">FDI</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> بر سرمایه&rlm;گذاری داخلی در همه رگرسیون&rlm;ها مثبت به‌دست آمد. تأثیر مثبت بلندمدت نیز برای دوره 2001-2017 قویاً تأیید شد، اما برای دوره طولانی&rlm;تر 1981-2017 معنی&rlm;دار نبود. برای تقویت اثر مثبت پیشنهاد می&rlm;شود که به &laquo;شکل&raquo; و &laquo;شرایط&raquo; به‌کارگیری سرمایه‌گذاری‌ خارجی توجه شود. جذب سرمایه به شکل سرمایه‌گذاری‌های مشترک و بیع متقابل و استفاده از شرایط و الزاماتی مثل عملکرد صادراتی و انتقال فن&rlm;آوری مفید خواهد بود. </span></span><span dir="LTR"></span> Theoretically and empirically, FDI may have positive (complementary) or negative (substitution) effect on the host country&rsquo;s domestic investment. This study aims to examine the existence of crowding out (in) effect of FDI for MENA countries with high- and low- level income. Using the GMM, several regressions were estimated over the periods of 1981-2017 and 2001-2017. The immediate positive effect of FDI on domestic investment was confirmed in all regressions. In addition, the long-run positive effect of FDI on domestic investment in both groups of high- and low- level income countries is strongly confirmed over the 2001-2017, but it was not significant for the 1981&ndash;2017 period. To enhance the positive effect, it is suggested that the &quot;forms&quot; and &quot;conditions&quot; of using foreign investment are cosidered. Foreign capital absorption in the form of joint ventures and buy back and also the use of conditions such as export performance and technology transfer will be beneficial. سرمایه گذاری مستقیم خارجی, درون رانی, برون رانی, روش گشتاورهای تعمیم یافته. Foreign Direct Investment, Crowding-in, Crowding-out, Generalized Method of Moments. 337 369 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-962-5&slc_lang=fa&sid=1 Roohollah Babaki روح اله بابکی Roohollah.babaki@gmail.com 100319475328460012618 100319475328460012618 No Department of Economics, University of Bojnor دانشگاه بجنورد Mehdi Hajamini مهدی حاج امینی hajamini.mehdi@yazd.ac.ir 100319475328460012619 100319475328460012619 Yes Department of Economics, Yazd University بخش اقتصاد دانشگاه یزد Mohammad Hassan Zarea محمدحسن زارع mhzarea@yazd.ac.ir 100319475328460012620 100319475328460012620 No Department of Economics, Yazd University بخش اقتصاد دانشگاه یزد Mahnaz Efati مهناز عفتی mahnaz.efati94@gmail.com 100319475328460012621 100319475328460012621 No Master of Economics, University of Bojnord کارشناسی ارشد علوم اقتصادی