fa برآورد ضریب تاثیر اجزاء منابع پایه پولی بر نقدینگی در اقتصاد ایران تخصصي Special پژوهشي Research در ادبیات اقتصاد، افزایش هر کدام از اجزاء پایه پولی با ضریب یکسانی بنام ضریب فزاینده باعث افزایش نقدیندگی می­شود. اما ممکن است درجه تاثیر هر کدام از اجزاء پایه پولی بر نقدینگی متفاوت باشد. اگر این گونه باشد، علاوه بر پایه پولی،  ترکیب اجزاء پایه پولی نیز می­تواند روی نقدینگی تاثیر بگذارد. از این رو تحقیق حاضر به دنبال بررسی میزان تاثیر هرکدام از اجزاء پایه پولی روی نقدینگی است. برای این کار مدل تحقیق بر مبنای مبانی نظری طراحی شد. داده ها برای دوره زمانی 97-1357 از پایگاه داده سری زمانی بانک مرکزی جمع­آوری شد. تخمین مدل به روش همجمعی یوهانسن – جوسلیوس انجام شد.  نتایج نشان داد که همه اجزاء پایه پولی تاثیر مثبت و معناداری بر نقدینگی دارند. اما میزان تاثیر یا به عبارت دیگر ضریب تاثیرگذاری این اجزاء با هم­دیگر متفاوت است. به طوری که بدهی بانکها به بانک مرکزی با ضریب 146/8 بیشترین تاثیر را بر نقدینگی دارد. در این خصوص، خالص بدهی دولت به بانک مرکزی با ضریب 292/2 در رتبه دوم جای داشته و دارایی های خارجی بانک مرکزی با ضریب 499/1 کمترین تاثیر را بر نقدینگی دارد. از لحاظ میزان تاثیر بر نقدینگی، متغیر بدهی بانکها به بانک مرکزی تقریباً 5/3 برابر خالص بدهی دولت به بانک مرکزی و 5/5 برابر دارایی های خارجی بانک مرکزی بر نقدینگی تاثیر دارد. In the economic literature, increasing each of the components of the monetary base by the same coefficient called the multiplier increases liquidity. But in reality, the degree of impact of each component of the monetary base on liquidity may be different. If so, in addition to the monetary base, the composition of the monetary base components can also affect liquidity.Therefore, the present study seeks to investigate the impact of each of the monetary base components on liquidity. To do this, the research model was designed based on theoretical foundations. Data for the period 1978-2018 were collected from the time series database of the Central Bank. The model was estimated by Johansen-Joslius cointegration method. The results showed that all components of the monetary base have a positive and significant effect on liquidity. But the degree of impact or in other words the impact factor of these components are different from each other. So that banks' debt to the central bank with a coefficient of 8.146 has the greatest impact on liquidity. The net debt of the government to the central bank with a coefficient of 2.292 is in the second place and the foreign assets of the central bank with a coefficient of 1.499 have the least impact on liquidity.In terms of the impact on liquidity, the variable of banks' debt to the central bank varies approximately 3.5 times the net government debt to the central bank and 5.5 times the foreign assets of the central bank affect liquidity. پایه پولی, نقدینگی, روش همجمعی, بانک مرکزی monetary base, liquidity, cointegration method, central bank 377 410 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-1359-2&slc_lang=fa&sid=1 masoud saadatmehr مسعود سعادت مهر Masd1352@yahoo.com 100319475328460013862 100319475328460013862 Yes Department of Economics, Payame Noor University عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور