fa محاسبه و تحلیل شاخصهای فیزیکی مزیت نسبی تولید دانه های روغنی در ایران در سال 1382 عمومى General پژوهشي Research <div align="justify" style="direction: rtl"> پایین بودن ضریب خودکفایی تأمین روغن نباتی در ایران و ارزبری فراوان واردات روغن خام و کنجاله یکی از مشکلات عمده در اقتصاد کشور است که با شناسایی مناطق مستعد جهت کشت دانه های روغنی و برنامه ریزی صحیح در این زمینه می توان این ضریب را بهبود و مشکلات به وجود آمده را کاهش داد. مهم ترین شاخصهای قابل استفاده در خصوص شناخت مناطق مستعد و رتبه بندی آنها در تولید محصولات کشاورزی، شاخصهای مزیت نسبی است. در این مقاله جهت اولویت بندی استانها به منظور تولید دانه های روغنی (آفتابگردان روغنی، پنبه دانه، سویا و کلزا) از شاخصهای مزیت کارایی(EAI)، مزیت مقیاس (SAI) و میانگین هندسی این دو (AAI) در سال 1382 استفاده شده است . این شاخص ها شاخصهای فیزیکی مزیت نسبی بوده و براساس سهم عملکرد و سهم سطح زیرکشت محصول در استان نسبت به کل کشور محاسبه می شود. با توجه به نتایج حاصل از محاسبه شاخصها مناسب ترین استانها برای کشت پنبه دانه خراسان شمالی و اردبیل، برای آفتابگردان روغنی، گلستان و مرکزی و برای کلزا و سویا اردبیل است. </div> The low self-sufficiency coefficient of securing vegetable oil in Iran and the massive foreign exchange required for imports of raw oil and oil cake are regarded as one of the main problems in Iranian national economy. By recognizing appropriate regions for cultivating oil seeds and with a proper planning, this coefficient could be improved and the impact of the related adverse problems may be declined. Comparative advantage indices are regarded as the most important applied indices in order to recognize the appropriate regions and their ranking in the production of agricultural products. In this paper, for ranking provinces to produce oil seeds (oil sunflower, cotton seed, soya and colza), the Efficiency Advantage Index (EAI), Scale Advantage Indices (SAI) and the geometric mean of these indices in 1382 has been used. These indices are physical indices of the comparative advantage and are based on performance share and the percentage of the products in the province relative to the whole country. Regarding the obtained results of the calculated indices, the most appropriate provinces are as follow: Northern Khorasan and Ardebil for cotton seed, Golestan and Markazi for oil sunflower and Ardebil for colza and soya. مزیت نسبی، دانه های روغنی، مزیت کارایی، مزیت مقیاس Comparative Advantage, Oil Seeds, Efficiency Advantage, Scale Advantage 5 15 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-23-120&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Rahim Ahmadvand محمد رحیم احمدوند 1003194753284600678 1003194753284600678 Yes Zabihallah Najafpour ذبیح ا... نجف پور 1003194753284600679 1003194753284600679 No