fa تأثیر آزادسازی تجاری بر توسعه منطقه‌ای: مطالعه موردی منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:10.5pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">این تحقیق به ارزیابی تأثیر ایجاد منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو بر توسعه شهرستان‌های واقع در این منطقه پرداخته است. برای این منظور شاخص توسعه شهرستان‌های استان آذربایجان غربی بر اساس 22 متغیر و روش تاپسیس برای سال 1390 و 1395 مورد محاسبه قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که فرضیه همگرائی توسعه بین شهرستان&shy;های استان آذربایجان غربی مورد تایید قرار نمی&shy;گیرد. هم&shy;چنین، ایجاد منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو باعث افزایش اختلاف(اختلاف مثبت) سطح توسعه شهرستان ماکو از متوسط توسعه شهرستان‌های استان آذربایجان غربی شده است. برای شهرستان شوط با وجود بهبود در رتبه توسعه، اختلاف(اختلاف منفی) از متوسط توسعه شهرستان‌های استان آذربایجان غربی افزایش پیدا کرده است و برای شهرستان پلدشت، ضمن بدتر شدن رتبه، اختلاف(اختلاف منفی) از متوسط توسعه شهرستان‌های استان آذربایجان غربی نیز افزایش پیدا کرده است. در جمع‌بندی کلی از نتایج، می‌توان ادعا کرد که ایجاد منطقه آزاد تجاری تحولی چشمگیر در این منطقه به لحاظ توسعه ایجاد نکرده است.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10.5pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">این تحقیق به ارزیابی تأثیر ایجاد منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو بر توسعه شهرستان‌های واقع در این منطقه پرداخته است. برای این منظور شاخص توسعه شهرستان‌های استان آذربایجان غربی بر اساس 22 متغیر و روش تاپسیس برای سال 1390 و 1395 مورد محاسبه قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که فرضیه همگرائی توسعه بین شهرستان&shy;های استان آذربایجان غربی مورد تایید قرار نمی&shy;گیرد. هم&shy;چنین، ایجاد منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو باعث افزایش اختلاف(اختلاف مثبت) سطح توسعه شهرستان ماکو از متوسط توسعه شهرستان‌های استان آذربایجان غربی شده است. برای شهرستان شوط با وجود بهبود در رتبه توسعه، اختلاف(اختلاف منفی) از متوسط توسعه شهرستان‌های استان آذربایجان غربی افزایش پیدا کرده است و برای شهرستان پلدشت، ضمن بدتر شدن رتبه، اختلاف(اختلاف منفی) از متوسط توسعه شهرستان‌های استان آذربایجان غربی نیز افزایش پیدا کرده است. در جمع‌بندی کلی از نتایج، می‌توان ادعا کرد که ایجاد منطقه آزاد تجاری تحولی چشمگیر در این منطقه به لحاظ توسعه ایجاد نکرده است.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10.5pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study evaluates the effect of the approval of Maku Free Trade-Industrial Zone on the development of counties located in this region. For this purpose, the development index of the counties has been calculated based on 22 variables and the TOPSIS method for 2011 and 2016. The results indicated that the development convergence hypothesis between the counties is not confirmed. Also, the approval of Maku Free Trade-Industrial Zone has increased the difference (positive difference) in the level of development of Maku county from the average development of the counties of West Azerbaijan province. For Showt county, despite the improvement in the development rank, the difference (negative difference) has increased from the average development of the counties of West Azerbaijan province. For Poldasht county, while the rank deteriorates, difference (negative difference) from the average development of the counties of West Azerbaijan province has also increased. In summary of the results, it can be argued that the approval of Maku Free Trade-Industrial Zone has not made a significant change in this zone in terms of development.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; آزادسازی تجاری, منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو, توسعه, همگرائی, تاپسیس. Trade Liberalization, Maku Free Trade-Industrial Zone, Development, convergence, TOPSIS 173 194 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-3391-1&slc_lang=fa&sid=1 Vahid kafili وحید کفیلی v-kafili@araku.ac.ir 100319475328460015617 100319475328460015617 No Arak University دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک Mohammadsaeed Zabihidan محمد سعید ذبیحی دان m-zabihidan@araku.ac.ir 100319475328460015618 100319475328460015618 Yes Arak University دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک Mirhadi hosseinikondelaji میرهادی حسینی کندلجی m-hosseinikondelaji@araku.ac.ir 100319475328460015619 100319475328460015619 No Arak University دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک