fa مطالعه آثار رفاهی سیاست یارانه صادراتی در ایران (مطالعه موردی: محصول خرما) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">صادرات محصولات کشاورزی به متغیرهایی مانند قیمت‌های جهانی و داخلی، نرخ ارز، درآمدکشورهای واردکننده، کیفیت، استاندارد و سلامت محصول تولیدی وابسته است، اما کاهش نسبی هزینه تولید و کاهش ریسک‌های صادراتی آن نیز اهمیت بالایی دارد. اعطای یارانه صادراتی با تأثیر بر تابع عرضه صادرات، آثار مختلفی بر وضعیت رفاهی ذی‌نفعان بر جای می‌گذارد. یکی از محصولات عمده صادراتی بخش کشاورزی ایران، خرما است. این مطالعه با هدف تحلیل آثار رفاهی یارانه‌ صادراتی محصول خرما با رهیافت پانل در دوره 2021-2011 انجام شد. نتایج نشان داد در تابع تقاضای واردات، مؤلفه&rlm;های شاخص وزنی تولید ناخالص داخلی واقعی کشورهای واردکننده، مقدار تولید خرمای ایران با یک وقفه زمانی، نرخ ارز در کشورهای عمده واردکننده خرما از ایران، و سطح زیرکشت خرمای ایران، اثر مثبت و همچنین مؤلفه&rlm;های قیمت واحد خرمای صادراتی ایران، و قیمت واحد صادرات جهانی خرما، اثر منفی و معنی‌داری بر واردات خرما از ایران توسط کشورهای واردکننده داشته است. برای تابع عرضه صادرات، مؤلفه&rlm;های مقدار تولید خرمای ایران، مقدار صادرات خرمای جهان در دوره جاری و با یک وقفه زمانی، قیمت واحد صادراتی خرمای ایران، مقدار صادرات خرمای ایران با یک وقفه زمانی، و قیمت واحد صادراتی خرمای جهان، اثر مثبت و معنی‌داری بر صادرات خرمای ایران داشته است. اعطای یارانه صادراتی به خرما به میزان هفت درصد و ده درصد، مقدار صادرات خرمای کشور را به ترتیب 8/17 و 20 درصد افزایش می‌دهد. اعطای یارانه صادراتی به خرما، رفاه تولیدکنندگان یا صادرکنندگان را بیشتر از مصرف‌کنندگان متأثر می‌سازد. پیشنهاد می‌شود در هنگام اتخاذ این سیاست، هزینه دولت نیز مدنظر قرار گیرد.</span></span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;">The export of agricultural products is influenced by factors such as global and domestic prices, exchange rates, the income of importing countries, as well as the quality, standards, and health of the produced goods. However, a relative reduction in production costs and export risks also holds significant importance. Export subsidies, by affecting the export supply function, have varying welfare effects on stakeholders. In this context, dates are considered one of the major export products in Iran&#39;s agricultural sector. This study aimed to analyze the welfare effects of export subsidies on dates, utilizing panel data from 2011 to 2021. The results indicated that in the import demand function, the weighted index of real GDP in importing countries, Iran&#39;s date production (with a one-period lag), the exchange rate in major date-importing countries from Iran, and Iran&#39;s date cultivation area had a positive and significant effect on date imports from Iran. Conversely, Iran&#39;s export unit price of dates and the global export unit price of dates had a negative and significant impact. In the export supply function, Iran&#39;s date production, global date exports (in the current and lagged periods), Iran&#39;s export unit price of dates, Iran&#39;s date exports (with a one-period lag), and the global export unit price of dates had a positive and significant effect on Iran&#39;s date exports. This research found that granting export subsidies on dates at rates of 7% and 10% led to an increase of 17.8% and 20%, respectively, in the country&#39;s total date exports. Furthermore, export subsidies on dates affected the welfare of producers and exporters more than that of consumers. It is recommended that policymakers consider government costs when implementing such policies.</span></span></span></p> تابع تقاضای صادرات, تابع عرضه صادرات, خرما, یارانه صادراتی Export demand function, Export supply function, Dates, Export subsidy 6 47 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-3695-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbar Baghestani علی اکبر باغستانی a.baghestany@gmail.com 100319475328460018963 100319475328460018963 Yes Agricultural Planning, Economy and Rural Development Research Institute موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی Fatemeh Sakhi فاطمه سخی fatemesakhi@yahoo.com 100319475328460018964 100319475328460018964 No Graduate of Agricultural Economics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Manouchehr Shahmoradifard منوچهر شاهمرادی فرد Shahmoradifard@yahoo.com 100319475328460018965 100319475328460018965 No Agricultural Planning, Economy and Rural Development Research Institute موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی