fa اثر تنوع تسهیلات اعطایی بر سودآوری، ریسک و پایداری مالی بانک‌های توسعه‌ای تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:80%"><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">این مطالعه به بررسی تأثیر تنوع تسهیلات اعطایی بر سودآوری، ریسک و پایداری مالی بانک‌های توسعه‌ای در ایران می‌پردازد. بانک‌های توسعه‌ای به عنوان نهادهای مالی کلیدی در تأمین مالی پروژه‌های زیرساختی، صنعتی و توسعه‌ای، نقش مهمی در رشد اقتصادی&nbsp; پایدار و بلندمدت دارند. بااین‌حال، وابستگی بیش‌ازحد به یک نوع خاص از تسهیلات، می‌تواند ریسک نکول را افزایش داده و ثبات مالی بانک‌ها را تهدید کند. در این پژوهش، داده‌های مالی مربوط به پنج بانک توسعه‌ای فعال در ایران طی دوره ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۲ جمع‌آوری و با بهره‌گیری از روش‌های آماری و اقتصادسنجی مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که افزایش تنوع تسهیلات در بخش‌های مختلف اقتصادی (کشاورزی، صنعت و معدن، بازرگانی و خدماتی) به طور معناداری به بهبود سودآوری و پایداری مالی بانک‌ها منجر می‌شود. این استراتژی با کاهش تمرکز ریسک، افزایش جریان‌های نقدی پایدار و بهبود مدیریت منابع مالی، عملکرد بانک‌های توسعه‌ای را تقویت می‌کند. همچنین، شاخص‌های سلامت بانکی نظیر نسبت سرمایه به دارایی، نسبت تسهیلات به دارایی و نسبت سپرده به دارایی از عوامل تأثیرگذار بر ثبات بانکی شناخته شده‌اند. بااین‌حال، یافته‌ها حاکی از آن است که در صورت عدم مدیریت صحیح ریسک، تنوع بیش‌ازحد در تسهیلات ممکن است به افزایش هزینه‌های نظارت، کاهش کارایی عملیاتی و بروز چالش‌های جدید منجر شود. همچنین سیاست‌های نظارتی و تشویقی باید به گونه‌ای طراحی شوند که بانک‌های توسعه‌ای را به سمت متنوع‌سازی تسهیلات و کاهش تمرکز بر نوع خاصی از تسهیلات سوق دهند.</span></span></span><br> <span style="line-height:90%"><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt"></span></span><br> &nbsp;</div> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="letter-spacing:-.1pt">This study investigates the influence of credit loan diversification on the profitability, risk exposure, and financial stability of development banks in Iran. Development banks are essential for sustainable economic growth by financing various projects, but over-reliance on a single credit facility type escalates default risk. Analysis of data from five Iranian development banks between 2009 and 2023 reveals that broadening the credit mix significantly boosts profitability, lowers earnings volatility, and enhances financial stability. This diversification strategy effectively reduces risk concentration and improves resource management, thereby strengthening overall bank performance. Key banking health indicators also contribute to stability. However, the findings indicate that without robust risk management frameworks, excessive diversification can lead to increased monitoring costs and operational inefficiencies. Therefore, a balanced credit allocation strategy is crucial to maximize financial returns while ensuring stability. Integrating strong risk management policies with diversification efforts is vital for achieving sustainable outcomes in Iran&#39;s development banking sector. Regulatory and incentive policies should actively encourage development banks to diversify their loan portfolios and reduce dependency on specific lending types.</span><span b="" dir="RTL" lang="FA" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"></span></span></span><br> &nbsp; داده‌های پانل پویا, بانک‌های توسعه‌ای, ریسک, پایداری مالی, مدل بلاندل و باند Dynamic Panel Data, Development Banks, Risk, Financial Stability, and the Blundell-Bond Model 418 460 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-3703-1&slc_lang=fa&sid=1 Payam Noroozi پیام نوروزی payam.noroozi@modares.ac.ir 100319475328460019027 100319475328460019027 No Economical Science, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس Hassan Heydari حسن حیدری hassan.heydari@modares.ac.ir 100319475328460019028 100319475328460019028 Yes Economical Science, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس Amir Hossein Mozayani امیرحسین مزینی mozayani@modares.ac.ir 100319475328460019029 100319475328460019029 No Economical Science, Economic Research Institute, Tarbiat Modares University پژوهشکده اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس Bahram Sahabi بهرام سحابی sahabi_b@modares.ac.ir 100319475328460019030 100319475328460019030 No Economical Science, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس