fa تأثیر تکانه‌های نفتی بر اقتصاد ایران: تحلیل مبتنی بر مدل DSGE با تأکید بر رفتار خانوارهای غیرریکاردینی تخصصي Special پژوهشي Research <span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">این پژوهش با هدف تحلیل اثرات تکانه‌های نفتی، مخارج دولت، مالیات و فناوری بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران (تولید، مصرف و ساعات کاری) با تأکید بر حضور مصرف‌کنندگان غیرریکاردینی تدوین شده است. بدین منظور، یک مدل تعادل عمومی تصادفی پویا (</span>DSGE<span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">) در چارچوب کینزی جدید، شامل خانوارهای ریکاردینی و غیرریکاردینی، بنگاه‌ها، دولت، بخش نفت و بانک مرکزی طراحی شده و پارامترهای آن با روش بیزی و داده‌های سالانه (۱۳۸۳ تا ۱۴۰۲) برآورد گردیده است. یافته‌ها حاکی از آن است که حضور مصرف‌کنندگان غیرریکاردینی، آسیب‌پذیری اقتصاد را در برابر تکانه‌های نفتی و مالیاتی تشدید می‌کند؛ به‌طوری‌که در مواجهه با کاهش قیمت نفت یا افزایش مالیات، مصرف و تولید با افت شدیدتری مواجه می‌شوند. در این میان، واکنش تورم متفاوت است: تکانه منفی نفت تورم‌زا است، اما تکانه مثبت مالیاتی به دلیل کاهش تقاضای کل، منجر به افت تورم می‌شود. از سوی دیگر، این گروه از خانوارها اثرات تکانه‌های مثبت مخارج دولت را تقویت کرده و باعث رشد بیشتر مصرف، تولید و ساعات کاری و در نتیجه کاهش تورم می‌گردند. در مقابل، حضور آنان اثر مثبت تکانه‌های فناوری را تعدیل می‌کند، که موجب محدود شدن رشد مصرف و تولید، کاهش ساعات کاری و افت کمتر نرخ تورم می‌شود. این نتایج نشان‌دهنده اهمیت تفکیک رفتار مصرف‌کنندگان در سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی به‌ویژه در شرایط تحریمی ایران است.</span><br> &nbsp; <span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed">This study examines the effects of oil shocks caused by intensified oil sanctions, government spending shocks, tax shocks, and technology shocks on Iran&rsquo;s macroeconomic variables, particularly output, consumption, and working hours, while considering the role of non-Ricardian consumers. To this end, a dynamic stochastic general equilibrium (DSGE) model is developed within a New Keynesian framework. The model includes Ricardian and non-Ricardian households, production firms, the foreign trade sector, the oil sector, the government, and the central bank. Its parameters are estimated using Bayesian methods and annual data for the period 2004&ndash;2023. The findings show that the presence of non-Ricardian consumers intensifies the negative effects of oil and tax shocks. In response to a negative oil price shock or a positive tax shock, consumption, output, and working hours decline more sharply. However, inflation reacts differently to these shocks: a negative oil price shock raises inflation, whereas a positive tax shock reduces inflation mainly through a decline in aggregate demand. Moreover, non-Ricardian households strengthen the effects of positive government spending shocks, leading to greater increases in consumption, output, and working hours, along with a more noticeable decline in inflation. Conversely, they weaken the positive effects of technology shocks, limiting growth in consumption and output.</span></span> اقتصاد ایران, خانوارهای غیرریکاردینی, رویکرد کینزی جدید, تکانه‌های نفتی, مدل‌های تعادل عمومی تصادفی پویا Dynamic stochastic general equilibrium models, Iranian economy, New Keynesian approach, Non-Ricardian households, Oil shocks 46 109 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-312-7&slc_lang=fa&sid=1 abboud shahid عبود شهید Abboud.shaheed@ase.ui.ac.ir 100319475328460019102 100319475328460019102 No public sector, University of Isfahan دانشگاه اصفهان monireh rafat منیره رفعت M.rafat@ase.ui.ac.ir 100319475328460019103 100319475328460019103 Yes Department of Economics, University of Isfahan گروه اقتصاد ، دانشگاه اصفهان majid sameti مجید صامتی majidsameti@ase.ui.ac.ir 100319475328460019104 100319475328460019104 No Department of Economics, University of Isfahan گروه اقتصاد ، دانشگاه اصفهان