fa اثر تکانه بهره وری بر قدرت بازاری بنگاه‌های صنعتی در ایران: رویکرد Panel SVAR تخصصي Special پژوهشي Research <span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">هدف این پژوهش بررسی اثر تکانه‌های بهره‌وری بر قدرت بازاری 120 بنگاه صنعتی ایران در سطح کدهای چهاررقمی طی سال‌های 1381 تا 1401 (2520 نمونه) با استفاده از مدل </span>PSVAR<span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;"> است. قدرت بازاری با استفاده از تابع ترانسلوگ و شاخص لرنرمحاسبه شده و موجودی سرمایه از طریق مدل کلاین برآورد گردیده است. متغیرهای کنترلی شامل سرمایه</span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">گذاری، سهم بازار، ارزش افزوده و هزینه واسطه ای هستند. نتایج نشان داد که بهبود بهره‌وری، قدرت بازاری بنگا</span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">ه</span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">ها</span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">ی صنعتی (حدود 7/2 درصد) افزایش می‌دهد. ظرفیت تولید تا هفت سال قدرت قیمت‌گذاری را تقویت می‌کند، در حالی که سرمایه</span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">گذاری اثر اندک و سهم بازار اثر واگرا دارند. هزینه‌های تولید، به‌ویژه به دلیل وابستگی به مواد اولیه وارداتی، تورم و تحریم‌ها، به شدت قدرت بازاری را کاهش می‌دهد. بنا بر نتایج این پژوهش، افزایش قدرت بازاری از طریق بهره‌وری در کوتاه‌مدت می‌تواند به بنگاه‌ها کمک کند تا با چالش‌های اقتصادی مقابله کنند، اما برای رشد پایدار، تقویت رقابت‌پذیری از طریق اصلاح ساختارهای انحصاری و کاهش محدودیت‌های نهادی ضروری است. این یافته‌ها بر اهمیت سیاست‌گذاری هدفمند برای هدایت بهره‌وری به سمت رقابت‌پذیری به‌جای انحصار تأکید دارند.</span><br> <br> &nbsp; <br> <span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif">The aim of this study is to investigate the effect of productivity shocks on the market power of 1202 Iranian industrial firms at the four-digit code level during 2002-2022(2520samples) using the PSVAR model. Market power was calculated using the translog function and Lerner index, and capital stock was estimated using the Klein model. Control variables include capital, firm size, value added, and cost structure.The results showed that improving productivity slightly increases the market power of firms (about 2.7%). Production capacity (value added) strengthens pricing power up to seven years, while capital stock has a small effect and market share has a divergent effect. Production costs, especially due to dependence on imported raw materials, inflation, and sanctions, severely reduce market power. According to the results of this study, increasing market power through productivity in the short term can help firms cope with economic challenges, but for sustainable growth, strengthening competitiveness by reforming monopoly structures and reducing institutional constraints is essential. These findings emphasize the importance of targeted policymaking to steer productivity toward competitiveness rather than monopoly.</span></span></span> بهره‌وری, قدرت بازاری, شاخص لرنر, بنگاه صنعتی ایران, پانل SVAR Productivity, Market Power, Iranian Industrial Firms, Panel SVAR, Economic Efficiency. 64 109 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-2076-2&slc_lang=fa&sid=1 marzieh dindarrostami مرضیه دینداررستمی dindarrostami@acecr.ac.ir 100319475328460019434 0009-0006-3000-4557 Yes Department of Economics, Academic Center for Education, Culture and Research گروه اقتصاد fatemeh shamsoahrar فاطمه شمس الاحرار m.shamsolahrar@gmail.com 100319475328460019435 0009-0006-3000-3040 No Jihad-e-Daneshgahi Institute of Humanities and Social Studies گروه اقتصاد