fa بررسی اثر توسعه مالی و حکمرانی بر آسیب‌پذیری اقتصادی کشورهای عضو اوپک: رویکرد PCSE و FGLS تخصصي Special پژوهشي Research <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">این پژوهش به بررسی تأثیر توسعه مالی و حکمرانی بر آسیب‌پذیری اقتصادی در </span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">۱۰</span><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;"> کشور عضو اوپک طی دوره </span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">۲۰۰۷</span><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;"> تا </span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">۲۰۲۰</span><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;"> با استفاده از روش‌های اقتصادسنجی</span> PCSE <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">و</span> FGLS <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد توسعه مالی اثر منفی و معناداری بر آسیب‌پذیری اقتصادی دارد؛ به‌گونه‌ای که با افزایش آن، میزان آسیب‌پذیری به‌طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. حکمرانی نیز اثر منفی اما محدودتری دارد و به بهبود وضعیت اقتصادی کمک می‌کند. در مقابل، اندازه دولت و تراکم جمعیت تأثیر مثبت و معناداری بر آسیب‌پذیری دارند و موجب افزایش آن می‌شوند. همچنین، باز بودن مالی و وابستگی به رانت منابع طبیعی از دیگر عوامل تشدیدکننده آسیب‌پذیری اقتصادی هستند. نتایج بیانگر وجود رابطه غیرخطی میان توسعه مالی و آسیب‌پذیری اقتصادی است؛ به‌طوری که این رابطه از الگوی</span> U <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">شکل تبعیت می‌کند، یعنی در سطوح بالاتر توسعه مالی، اثر آن در افزایش آسیب‌پذیری تقویت می‌شود. در مجموع، بهبود کیفیت حکمرانی و توسعه مالی می‌تواند به کاهش آسیب‌پذیری اقتصادی کمک کند، در حالی که گسترش اندازه دولت، افزایش تراکم جمعیت، باز بودن مالی و اتکا به منابع طبیعی، این آسیب‌پذیری را تشدید می‌کنند</span>. <span style="unicode-bidi:embed">This study examines the impact of financial development and governance on economic vulnerability in ten OPEC member countries over the period 2007&ndash;2020, using PCSE and FGLS econometric techniques. The findings indicate that financial development has a significant negative effect on economic vulnerability, meaning that increases in financial development substantially reduce vulnerability. Governance also has a negative but smaller effect, contributing to improved economic conditions. In contrast, government size and population density have positive and significant effects, increasing economic vulnerability. Financial openness and dependence on natural resource rents are also identified as factors that exacerbate vulnerability. Furthermore, the results reveal a nonlinear relationship between financial development and economic vulnerability, following a U-shaped pattern; at higher levels of financial development, its positive effect on vulnerability intensifies. Overall, improving governance quality and promoting financial development can help reduce economic vulnerability, whereas expanding government size, increasing population density, financial openness, and reliance on natural resource rents may worsen it.</span> آسیب‌پذیری اقتصادی, توسعه مالی, حکمرانی, رانت منابع طبیعی Economic Vulnerability, Financial Development, Governance, Natural Resource Rents 376 437 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-3741-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Jafari محمد جعفری moh.jafari@inio.ac.ir 100319475328460019450 100319475328460019450 No Department of Economics, National Oceanographic Research Institute گروه اقتصاد Ali Hassanvand علی حسنوند hasanvand.al@lu.ac.ir 100319475328460019451 100319475328460019451 No Department of Economics, Lorestan University گروه اقتصاد Bahar Salarvand بهار سالاروند bahar.salarvand@gmail.com 100319475328460019452 100319475328460019452 Yes , Lorestan University گروه اقتصاد