fa پویایی‌های نرخ بهره و شکاف نرخ ارز نیمایی و غیررسمی در بازار سرمایه ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="line-height:90%"><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">این پژوهش به بررسی اثر نرخ بهره و شکاف نرخ ارز نیما با بازار غیررسمی بر بازار سرمایه ایران می‌پردازد. نوسانات این دو متغیر در شرایط اقتصادی اخیر، با وجود ناترازی‌ها، محدودیت‌های تجاری و سلطه مالی، موجب رفتار نامتقارن بازار شده‌اند. با استفاده از مدل رگرسیون آستانه‌ای و داده‌های روزانه بین 01/08/1399 تا 30/09/1403، مقادیر آستانه‌ای برای هر دو متغیر محاسبه گردید. نتایج نشان می‌دهد شکاف نرخ ارز در سطح 78% بازار را به دو رژیم تقسیم می‌کند: زمانی که شکاف بالاتر از این مقدار است، رشد نرخ ارز، افزایش ارزش معاملات، ورود پول و نسبت </span>P/E<span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;"> اثر مثبت و معنادار بر شاخص کل دارند. اما در شرایط شکاف شدید، تنها رشد نرخ ارز توضیح‌دهنده بازدهی شاخص است. همچنین نرخ بهره بدون ریسک با آستانه 77/25% تعیین شد. وقتی نرخ بهره بالاتر از این سطح باشد، نرخ ارز غیررسمی بیشترین قدرت توضیح‌دهندگی دارد و سایر عوامل اثر اندکی نشان می‌دهند. در مقابل، نرخ بهره پایین‌تر از آستانه موجب می‌شود ورود پول، ارزش معاملات و وضعیت بنیادی بازار در کنار نرخ ارز، محرک‌های اصلی رشد باشند. بنابراین توجه به این آستانه‌ها در تصمیم‌گیری‌های پولی و سرمایه‌گذاری اهمیت ویژه‌ای دارد.&nbsp; </span></span><br> &nbsp;</p> <p><span style="unicode-bidi:embed">This study examines the impact of interest rates and the gap between the NIMA exchange rate and the informal market rate on Iran&rsquo;s capital market. Recent economic conditions, including imbalances, trade restrictions, and fiscal dominance, have led to asymmetric market behavior. Using a threshold regression model and daily data from October 22, 2020, to December 21, 2024, threshold values for both variables were calculated. Results show that the exchange rate gap at 78% divides the market into two regimes: when the gap exceeds this level, exchange rate growth, increased trading value, capital inflows, and the P/E ratio have significant positive effects on the overall index. However, under severe gaps, only exchange rate growth explains index returns. Likewise, the risk-free interest rate threshold was determined at 25.77%. When the rate is above this level, the informal exchange rate has the strongest explanatory power, while other factors have minimal impact. Conversely, when the rate is below the threshold, capital inflows, trading value, and market fundamentals alongside exchange rate growth all play meaningful roles in stimulating the market. Therefore, considering these thresholds in monetary policy and investment decisions is crucial.</span></p> بازار سرمایه, نرخ بهره, نرخ ارز, مدل غیرخطی. Stock Market, Interest Rate, Exchange Rate, Nonlinear Model 50 93 http://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-1195-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Behzadi Sofiani محسن بهزادی صوفیانی m.behzadi71@ut.ac.ir 100319475328460018769 100319475328460018769 Yes Faculty of Economics, University of Tehran, Assistant Professor, Department of Theoretical Economics دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران mohammad shahbazi محمد شهبازی m.shahbazi77@ut.ac.ir 100319475328460018770 100319475328460018770 No PhD Student in Financial Management, University of Tehran. دانشکده مدیریت ، دانشگاه تهران