موسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی ، a.baghestany@gmail.com
چکیده: (62 مشاهده)
صادرات محصولات کشاورزی به متغیرهایی مانند قیمتهای جهانی و داخلی، نرخ ارز، درآمدکشورهای واردکننده، کیفیت، استاندارد و سلامت محصول تولیدی وابسته است، اما کاهش نسبی هزینه تولید و کاهش ریسکهای صادراتی آن نیز اهمیت بالایی دارد. اعطای یارانه صادراتی با تأثیر بر تابع عرضه صادرات، آثار مختلفی بر وضعیت رفاهی ذینفعان بر جای میگذارد. یکی از محصولات عمده صادراتی بخش کشاورزی ایران، خرما است. این مطالعه با هدف تحلیل آثار رفاهی یارانه صادراتی محصول خرما با رهیافت پانل در دوره 2021-2011 انجام شد. نتایج نشان داد در تابع تقاضای واردات، مؤلفههای شاخص وزنی تولید ناخالص داخلی واقعی کشورهای واردکننده، مقدار تولید خرمای ایران با یک وقفه زمانی، نرخ ارز در کشورهای عمده واردکننده خرما از ایران، و سطح زیرکشت خرمای ایران، اثر مثبت و همچنین مؤلفههای قیمت واحد خرمای صادراتی ایران، و قیمت واحد صادرات جهانی خرما، اثر منفی و معنیداری بر واردات خرما از ایران توسط کشورهای واردکننده داشته است. برای تابع عرضه صادرات، مؤلفههای مقدار تولید خرمای ایران، مقدار صادرات خرمای جهان در دوره جاری و با یک وقفه زمانی، قیمت واحد صادراتی خرمای ایران، مقدار صادرات خرمای ایران با یک وقفه زمانی، و قیمت واحد صادراتی خرمای جهان، اثر مثبت و معنیداری بر صادرات خرمای ایران داشته است. اعطای یارانه صادراتی به خرما به میزان هفت درصد و ده درصد، مقدار صادرات خرمای کشور را به ترتیب 8/17 و 20 درصد افزایش میدهد. اعطای یارانه صادراتی به خرما، رفاه تولیدکنندگان یا صادرکنندگان را بیشتر از مصرفکنندگان متأثر میسازد. پیشنهاد میشود در هنگام اتخاذ این سیاست، هزینه دولت نیز مدنظر قرار گیرد.
Baghestani A A, Sakhi F, Shahmoradifard M. Study the Welfare Effects of Export Subsidy Policy
(Case Study: Dates). qjerp 2026; 33 (116) :6-47 URL: http://qjerp.ir/article-1-3741-fa.html
باغستانی علی اکبر، سخی فاطمه، شاهمرادی فرد منوچهر. مطالعه آثار رفاهی سیاست یارانه صادراتی در ایران
(مطالعه موردی: محصول خرما). فصلنامه پژوهش ها وسیاست های اقتصادی. 1404; 33 (116) :6-47