دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران ، mmirzababayi@ut.ac.ir
چکیده: (2 مشاهده)
هدف اصلی این پژوهش، بررسی پایداری مالی دولت در اقتصاد ایران و تحلیل نحوه واکنش سیاست مالی به تکانههای ساختاری بازار جهانی نفت در بازه زمانی (۱۹۸۰–۲۰۲۲) است. این مطالعه تلاش میکند تا تأثیر انواع شوکهای قیمت نفت بر تابع واکنش سیاست مالی و نسبت تراز اولیه بودجه و بدهی به تولید ناخالص داخلی را مورد ارزیابی قرار دهد. برای دستیابی به این هدف، ابتدا با استفاده از مدل خودرگرسیونی برداری ساختاری و بر اساس روش کیلیان(2009)، تکانههای قیمت نفت به سه دسته مجزا شامل تکانه عرضه نفت، تکانه تقاضای کل جهانی و تکانه تقاضای خاص نفت تفکیک میشوند. سپس این تکانهها به مدل تابع واکنش سیاست مالی افزوده شده و اثر آنها بر ضرایب پایداری مالی سنجیده میشود و در نهایت از طریق توابع عکسالعمل آنی تحلیل میگردد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که رابطهای غیرخطی بین بدهی دولت و تراز اولیه وجود دارد؛ بهگونهای که در سطوح پایین بدهی، دولت با افزایش درآمد یا کاهش هزینهها، تراز اولیه را بهبود میدهد، اما در سطوح بالاتر، این واکنش تضعیف شده و منجر به کاهش تراز اولیه میشود. همچنین، سیاستگذار مالی در ایران در تحلیلهای اولیه به منشأ تغییرات قیمت نفت واکنش معناداری نشان نمیدهد، اما نتایج توابع عکسالعمل آنی بیانگر تفاوت اثرگذاری هر نوع تکانه بر شاخصهای مالی است. در مجموع، نتایج پژوهش تأکید دارد که سیاست مالی در ایران نفتمحور است و تدوین سیاستهای پایدار مالی مستلزم درک دقیق از منشأ و نوع تکانههای نفتی است.
mierzababaei M, taiebnia A. Financial Sustainability and Fiscal Policy Response to Structural Shocks in the Oil Market: Evidence from the Iranian Economy. qjerp 2026; 34 (117) :6-45 URL: http://qjerp.ir/article-1-3745-fa.html
میرزابابایی مبین، طیب نیا علی. پایداری مالی و واکنش سیاست مالی
به تکانههای ساختاری بازار نفت: شواهدی از اقتصاد ایران. فصلنامه پژوهش ها وسیاست های اقتصادی. 1405; 34 (117) :6-45