هدف این پژوهش بررسی اثر تکانههای بهرهوری بر قدرت بازاری 120 بنگاه صنعتی ایران در سطح کدهای چهاررقمی طی سالهای 1381 تا 1401 (2520 نمونه) با استفاده از مدل PSVAR است. قدرت بازاری با استفاده از تابع ترانسلوگ و شاخص لرنرمحاسبه شده و موجودی سرمایه از طریق مدل کلاین برآورد گردیده است. متغیرهای کنترلی شامل سرمایهگذاری، سهم بازار، ارزش افزوده و هزینه واسطه ای هستند. نتایج نشان داد که بهبود بهرهوری، قدرت بازاری بنگاههای صنعتی (حدود 7/2 درصد) افزایش میدهد. ظرفیت تولید تا هفت سال قدرت قیمتگذاری را تقویت میکند، در حالی که سرمایهگذاری اثر اندک و سهم بازار اثر واگرا دارند. هزینههای تولید، بهویژه به دلیل وابستگی به مواد اولیه وارداتی، تورم و تحریمها، به شدت قدرت بازاری را کاهش میدهد. بنا بر نتایج این پژوهش، افزایش قدرت بازاری از طریق بهرهوری در کوتاهمدت میتواند به بنگاهها کمک کند تا با چالشهای اقتصادی مقابله کنند، اما برای رشد پایدار، تقویت رقابتپذیری از طریق اصلاح ساختارهای انحصاری و کاهش محدودیتهای نهادی ضروری است. این یافتهها بر اهمیت سیاستگذاری هدفمند برای هدایت بهرهوری به سمت رقابتپذیری بهجای انحصار تأکید دارند.
dindarrostami M, shamsoahrar F. The Impact of Productivity Shocks on the Market Power
of Industrial Firms in Iran: A Panel SVAR Approach. qjerp 2026; 34 (118) :64-109 URL: http://qjerp.ir/article-1-3800-fa.html
دینداررستمی مرضیه، شمس الاحرار فاطمه. اثر تکانه بهره وری بر قدرت بازاری بنگاههای صنعتی در ایران: رویکرد Panel SVAR. فصلنامه پژوهش ها وسیاست های اقتصادی. 1405; 34 (118) :64-109